en
Hội thảo về Kết quả đánh giá Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM) tại Quảng Trị và Hòa Bình
16:12:17 26/12/2018

Ngày 25/12/2018, Liên minh minh bạch ngân sách (BTAP) tổ chức Hội thảo công bố Báo cáo “Tiếng nói của người dân và cán bộ địa phương về Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2016-2020: Trường hợp tỉnh Hòa Bình và Quảng Trị”. Tham dự Hội thảo có đại diện Ủy ban tài chính Ngân sách – văn phòng Quốc hội, Vụ các vấn đề xã hội, Ủy ban các vấn đề xã hội, các tổ chức phi chính phủ, đại diện 2 tỉnh Quảng Trị và Hòa Bình và các cơ quan báo chí.

Thành tựu lớn nhất của Chương trình NTM giai đoạn 2016-2020, theo đánh giá từ báo cáo và các chuyên gia là sự thay đổi về diện mạo của bộ mặt nông thôn. Quảng Trị và Hòa Bình cũng có sự thay đổi cơ bản về diện mạo: cụ thể tại Hòa Bình, 51/191 xã đã đạt chuẩn NTM, trong khi đó Quảng Trị đã có 42/117 xã được công nhận đạt chuẩn NTM trên toàn tỉnh. Nợ đọng trong các công trình NTM tại 2 tỉnh nói trên đã cơ bản được giải quyết.

Tuy nhiên, đánh giá cũng cho thấy, CT NTN cần những nỗ lực có chiều sâu và mang tính đồng bộ để mang lại những thành quả bền vững và lâu dài. Tại Quảng Trị và Hòa Bình, sau 2 năm thực hiện giai đoạn 2016-2020 của CT NTM, một số tiêu chí chỉ mới đạt kết quả ở mức thấp như giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, hộ nghèo, tổ chức sản xuất, môi trường và an toàn thực phẩm… Bên cạnh đó, do điều kiện kinh tế xã hội không đồng đều, còn có sự chênh lệch lớn về kết quả giữa các huyện trong tỉnh, các xã trong huyện; các xã càng về đích NTM sau càng khó khăn, phong trào xây dựng NTM gần đây có biểu hiện chững lại. Bên cạnh đó, CT NTM cần cân nhắc tính phù hợp theo các tiêu chí cụ thể như tính phù hợp với giám sát-đánh giá; tính phù hợp với đặc điểm của địa phương; tính phù hợp với khả năng thực hiện của địa phương; tính phù hợp với định hướng lấy người dân làm trung tâm, tập trung vào kết quả, hiệu quả và sự thích ứng với bối cảnh thay đổi, bối cảnh rủi ro. Nhiều bình luận khách quan và thú vị về CT NTM đã được đưa ra như:

“Gốc phải là con người NTM chứ không phải là con đường NTM. Phải phát triển sản xuất, đời sống không đạt thì sao NTM được”- (Ý kiến từ Hòa Bình)

“NTM là thành tích của xã, nhưng dân còn khổ. Về đích NTM thì không được đầu tư như trước nữa, dân lại thích không được NTM hơn”- (Ý kiến từ Hòa Bình)

“Phải xem nhu cầu của dân là cái gì để xác định tiêu chí NTM cho phù hợp, phải tính đến yếu tố đặc thù theo vùng miền. Kể cả tiêu chí sản xuất, quan trọng là giá trị mang lại”- (Ý kiến từ Quảng Trị)

“Để thực hiện NTM là cả khó khăn với huyện Đakrông. NTM phải định hướng theo vùng, chỗ nào khó quá thì chưa làm NTM, chỉ tập trung nguồn lực làm giảm nghèo trước đã. Nếu người dân đã thoát nghèo bền vững rồi thì triển khai NTM mới được chứ giờ dân còn khó khăn. Phải về đích nhưng thiếu nguồn lực đầu tư. Áp lực làm NTM có khi lại thành nợ đọng.” (Ý kiến từ Quảng Trị)

Từ kết quả nghiên cứu, đánh giá tại hai tỉnh Hòa Bình và Quảng Trị, đại biểu và các bên liên quan đã đưa ra một số kiến nghị nhằm điều chỉnh và tăng cường tính hiệu quả của Chương trình NMT trong giai đoạn tiếp theo. Về Bộ tiêu chí đánh giá NTM, có 3 Phương án đề xuất điều chỉnh gồm (1) Thay thế Bộ tiêu chí bằng các chỉ tiêu giám sát – đánh giá sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương; (2) Rút gọn Bộ tiêu chí, tập trung chủ yếu vào các tiêu chí cốt lõi liên quan trực tiếp đến đời sống người dân kèm theo các chỉ tiêu giám sát, đánh giá sự tiến bộ; (3) Giữ nguyên Bộ tiêu chí hiện nay và chia rõ các nhóm tiêu chí ưu tiên thực hiện theo từng giai đoạn. Dù phương án nào được lựa chọn, kết quả NTM cần  đảm bảo sự tham gia thực chất, đóng góp tự nguyện và mang lại lợi ích sát sườn cho người dân, đặc biệt các đối tượng nghèo và khó khăn.

Hội thảo là cơ hội để các bên liên quan cấp Trung ương và địa phương lắng nghe các kết quả của báo cáo, đánh giá các ưu điểm và hạn chế của Chương trình NTM trong giai đoạn vừa qua, đồng thời đưa ra các quyết định điều chỉnh và phản hồi kịp thời trong bối cảnh hiện nay, hướng tới mục tiêu mang lại những chuyển biến tích cực và bền vững cho bộ mặt nông thôn trong giai đoạn mới.

Liên hệ ông Nguyễn Quang Thương (thuong.nguyenquang@cdivietnam.org) để có Báo cáo chi tiết về “Tiếng nói của người dân và cán bộ địa phương về Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2016-2020: Trường hợp tỉnh Hòa Bình và Quảng Trị”.